Zabytek miesiąca

O zakazie wstępu na teren Dzielnicy Żydowskiej w Legionowie 1940–1942 informowały specjalne tablice ostrzegawcze. Jedna z nich została przypadkowo odnaleziona w 2016 r. na strychu domu stojącego u zbiegu ulic Sobieskiego i Chrobrego (obecnie budynek nie istnieje). Podczas okupacji tablica stała przy wspominanym budynku tuż obok wjazdu do getta. Widniał na niej niemiecko-polski napis: Jüdisches Wohngebiet betreten durch Deutsche oder Polenist verboten. Dzielnica Żydowska Niemcom i Polakom wstęp wzbroniony. Posesja, na której znajdowała się tablica, należała do Czesławy i Wojciecha Majewskich, którzy w 1935 r. wybudowali parterowy dom. W listopadzie 1940 r. Czesława Majewska z dziećmi musiała go opuścić, ponieważ znalazł się w granicach Dzielnicy Żydowskiej. Przeprowadziła się na stronę aryjską i zamieszkała w pobliżu, u państwa Nowackich w budynku stojącym przy skrzyżowaniu ulic Kujawskiej i Gnieźnieńskiej. W tym czasie w jej domu osiedliła się rodzina żydowska, która również usiłowała prowadzić sklep spożywczy. Po dwóch latach, w październiku 1942 r., kiedy ludność getta została wysłana do obozu zagłady w Treblince, poprzedni właściciele wrócili do swoich domów. Wkrótce po tym wspomnianą tablicę wykopał tata pani Czesławy – Antoni Radzikowski, gospodarz z Zakroczymia z pomocą jej syna 12-letniego Zdzisława Majewskiego. Drewniana tablica trafiła wówczas na strych i przeleżała tam ponad 70 lat. Obecnie znajduje się w zbiorach Muzeum Historycznego w Legionowie. W 2017 r. została poddana kompleksowym zabiegom konserwatorskim przez Marię Serafinowicz, głównego konserwatora w Muzeum Wsi Lubelskiej. MHwL/Zd 2531.