Badania wykopaliskowe â DwĂłr WazĂłw (NieporÄt)
W wyniku prowadzonych na terenie dworu badaĹ archeologicznych odsĹoniÄto pozostaĹoĹci prostokÄ
tnej konstrukcji ceglanej o wymiarach ok. 15,5 x 9 m. Budowla zostaĹa wzniesiona w pierwszej poĹowie XVII w. na miejscu nieco starszego obiektu, prawdopodobnie o charakterze gospodarczym. Najlepiej zachowane sÄ
pozostaĹoĹci Ĺciany poĹudniowej, gdzie umiejscowiono najpewniej gĹĂłwne wejĹcie do budynku otoczone byÄ moĹźe kolumnami lub pilastrami. Fundamenty Ĺciany zachodniej zachowaĹy siÄ w postaci jednej lub dwu warstw cegieĹ. W jej czÄĹci pĂłĹnocnej bezpoĹrednio pod cegĹami umieszczono duĹźe kamienie stanowiÄ
ce rodzaj wzmocnienia fundamentĂłw.
Fragmenty kafli (NieporÄt)
W trakcie badaĹ wykopaliskowych odkryto duĹźÄ
liczbÄ fragmentĂłw naczyĹ glinianych. ByĹy to przede wszystkim fragmenty garnkĂłw nieglazurowanych, trĂłjnoĹźne patelnie, dzbany, misy i talerze. WiÄkszoĹÄ pochodzi z wiekĂłw XVII i XVIII. Jednak najciekawszÄ
kategoriÄ
znalezisk sÄ
kafle piecowe. WiÄkszoĹÄ z nich to kafle pĹytkowe, glazurowane na kolor zielony (glazura oĹowiowa) posiadajÄ
ce pĹytÄ dekorowanÄ
ornamentem roĹlinnym. WokóŠcentralnie rozmieszczonej palmety, w kierunku naroĹźnikĂłw rozchodzÄ
siÄ stylizowane liĹcie. Na niektĂłrych kaflach znajduje siÄ wzĂłr z motywem liĹci dÄbu, akantu, winnych gron czy kwiatĂłw. Odkryto rĂłwnieĹź fragmenty gzymsĂłw piecowych zdobionych ornamentem roĹlinnym, kafli naroĹźnych i ze zwieĹczenia pieca z dekoracjÄ
lilijkowÄ
. Na szczegĂłlnÄ
uwagÄ zasĹuguje fragment kafla z przedstawieniem korony krĂłlewskiej. Jego tĹo ma kolor niebieski, a sam wzĂłr jest biaĹy. Na odwrocie zachowaĹa siÄ czÄĹciowo sygnatura wytwĂłrcy (?) ââŚownyâ. Element ten mĂłgĹ stanowiÄ zwieĹczenie pieca lub byÄ centralnie uĹźytym kaflem. majÄ
cy tĹo niebieskie a wzĂłr biaĹy.
LicznÄ
kategoriÄ znalezisk stanowiÄ
drobne fragmenty szyb okiennych i naczyĹ szklanych. Na uwagÄ zasĹuguje stopka szklanego kielicha oraz znaczna iloĹÄ fragmentĂłw szklanych flasz i butelek, prawdopodobnie po winie. MoĹźna je datowaÄ na wieki XVII i XVIII. Stosunkowo nieliczne sÄ
znaleziska metalowe. Do tej kategorii znalezisk moĹźemy zaliczyÄ fragment brÄ
zowej aplikacji z repusowanym ornamentem liĹciowym oraz miedziany (?) naparstek. PochodzÄ
one z XVII-XVIII w.
Niezwykle intrygujÄ
cym znaleziskiem jest zÄ
b trzonowego mamuta znalezionym w wykopie wschodnim. Niewykluczone, Ĺźe zÄ
b ten stanowiĹ wyposaĹźenie dworu jako element zbiorĂłw krĂłlewskich czy tzw. wunderkamery. Ze ĹşrĂłdeĹ pisanych wiadomo bowiem, Ĺźe na dworze w NieporÄcie przechowywano bogate zbiory artystyczne: liczne kosztownoĹci, zespóŠponad szeĹÄdziesiÄciu obrazĂłw oraz wiele przedmiotĂłw sztuki zdobniczej.